Een wandeling tussen de heiligen

Anders dan gelovigen uit de reformatie hebben wij Katholieken iets met onze heiligen en met overledenen die ons dierbaar zijn. Wij praten er nog gewoon mee, zij het in stilte. We leren van de levensgeschiedenissen van onze heiligen en we denken meestal nog gewoon mee, zij het in stilte. We leren van de levensgeschiedenissen van onze heiligen en we denken meestal in dankbaarheid terug aan mensen die overleden zijn. Op 2 november (Allerzielen) wordt op de begraafplaats Rusthof een viering gehouden waarvoor de belang-stelling jaarlijks toeneemt.

Van onze heiligen hadden we in de tijd van het rijke roomse leven een wat merkwaardig beeld. Wie herinnert zich niet de mierzoete prentjes van vroom geknielde mensen, omringd door een stralenkrans van heiligheid. Hij was niet van deze wereld, deze voor gewone mensen onbereikbare heiligheid. Ik herinner me dat ik ook niet zo veel op had met die kwezelachtige figuren, die niets beters te doen hadden dan op de knieën te liggen en God te aanbidden. Dodelijk saai leek me dat. Ik vroeg me ook een beetje oneerbiedig af wat Onze Lieve Heer daar nou van zou vinden. In deze tijd weten we dat er met die heiligen meestal niet zo veel mis was, maar dat het beeld dat wij mensen van hen maakten gewoon niet klopte.

Moderne heiligen -of eigenlijk zijn zij alleen nog maar zalig- staan dichter bij het heden. De waarden waarvoor zij streden en waarvoor zij uiteindelijk stierven zijn aansprekende thema’s, die in actualiteit niets hebben ingeboet. Vrijheid van meningsuiting. Anti fascisme, dat we nu ook kunnen vertalen in anti racisme. Moderne heiligen zijn ook een bisschop als Romero, moeder Theresa. Hoewel het voor hen nog wel even zal duren voor de officiële status van heiligheid wordt bereikt. Maar hebben of hadden we niet allemaal in onze buurt mensen die heilig strijden voor idealen waar ze in geloven? Mensen die waarschijnlijk nooit door de pauselijke heiligenfabriek worden ontdekt, maar waar wij ons evengoed aan op kunnen trekken.

Tusssen onze overledenen zijn meer heiligen dan het Vaticaan ooit aan zou kunnen. Je treft ze overal. Ook op de begraafplaats Utrechtseweg, waar je kunt lopen tussen oude en bemoste stenen. Waar je dan toch opeens dat graf ontdekt van iemand waarvan je heel lang geleden afscheid nam. Over het nieuwe gedeelte, waar overdadig marmer schittert in de zon. Tussen protserige graven en eenvoudige stenen. Loop eens wat verder. Langs de graven van de nonnen bij het kapelletje of adem de sfeer van het columbarium. Dan mijmer je over al die levens die voorbij zijn. En is het niet wonderlijk dat je dan eigenlijk alleen maar goede momenten te binnen willen schieten? Zijn dan al die mensen die je zo goed hebt gekend niet allemaal een beetje heilig? Is dat niet het verrukkelijke van onze katholieke cultuur? Dat we zo spontaan kunnen relativeren. Ik denk dat dat een beetje de manier spiegelt waarop ook onze schepper over ons denkt. Ik kan het u aanraden, zo’n wandeling tussen onze eigen heiligen.